به قلم ـ استاد جعفر دیناروند
پایان دهه چهل، همراه با تغییراتی وسیع در بافت جمعیتی و تعداد افراد حاضر در شوش گردید.مهم ترین علت آن، فرصت های شغلی فراوانی بود که به وسیله شرکت های موجود،ایجاد شده بود.
روستاییانی که در دامداری، به خصوص، گاومیش داری، موفق بودند، کم کم، منطقه آخراسفالت را برای زندگی، انتخاب نمودند.این، به دلیل نزدیکی آن ها به رودخانه شاوور بود.گاومیش، به آب نیاز دارد.
شرکت کشت و صنعت بین المللی ایران یا همان هاوایی، تغییرات وسیعی در کشاورزی آن زمان ایجاد کرد.تسطیح اراضی، یکی از موثرترین کارهای این شرکت بود.آن، نیروهای خود را از روستاهای اطراف تامین می کرد.دختران و زنان نیز حقوق بگیر شدند.
کشت چغندر و بستن قرارداد با کارخانه قند اهواز، متمرکزترین فعالیت آن بود.کمبود کامیون برای حمل چغندر از مزارع، باعث ورود کامیوان های ترکیه شد.
شرکت دارای دو مکان تولیدی گاو و گوسفند نیز بود.گاوداری و گوسفنداری، از فعالیت های غیر کشاورزی محسوب می شدند.به همین دلیل، بخش های وسیعی از زمین ها را به کشت یونجه اختصاص داد.صدور این محصول به شهرهای دیگر نیز صورت می گرفت.
در زمینه ورزش، حوادث تلخ و شیرینی، روی دادند.شوش در آن زمان، مدعی در سه ورزش فوتبال، دوومیدانی و کشتی بود.مرحوم جاسم حمزه، قهرمان کشوری جام دنیای ورزش در تهران شد.او دونده، استقامت بود.
در همین زمان، مهندس فیلی که خود نایب قهرمان دوومیدانی دانشجویان کشور بود، دوومیدانی مدرن را در شوش بنا نهاد.او شاگردانی مانند دکتر غلامحسین شکوهی(ساکن ژاپن), عبدالرضا مانعی(شهردار سابق), جاسم حمزه(قهرمان کشوری), مجید شوهانی(قهرمان دوهای سرعت)،اکبر مستولی زاده(بخشدار سابق در استان مرکزی) را تربیت کرد.
در همین زمان، کوشش اداره تربیت بدنی، برای ساخت استادیوم ورزشی، آغاز گردید.حشمت الله نژند، از طریق رابطه دوستانه ای که با مدیرکل داشت، بودجه لازم را کسب کرد اما، در حالی که اطراف زمین، فنس کشی شده بود، کشاورزان با بیل و چماق، مانع شدند و نژند را تهدید به مرگ کردند اما سخنرانی او در بین حمله کنندگان، موثر واقع شد و آن ها، پراکنده شدند.
در همین سال، ورزشگاه، افتتاح شد و جایگاه تماشاچیان نیز ساخته گردید.باورکردنی نبود که شوش، مانند دزفول،ورزشگاه داشته باشد.جالب این است که بعد از این همه سال، هنوز حتی یک سکو به جایگاه تماشاچیان اضافه نشده است.
اما حادثه تلخ ورزشی، مربوط به لیگ باشگاه های خوزستان (جام آپادانا )است.باشگاه استقلال(تاج) در این مسابقات حضور داشت و در روز جمعه اواسط زمستان عازم شوشتر بود.مه غلیظ باعث شد تا مینی بوس تیم به رانندگی اسد مکوندی، در چهارراه آوج با نیسانی که از سمت شهرک ها می آمد، برخورد شدید کند.
شدت تصادف به شکلی بود که مینی بوس چندین بار واژگون و برخاسته می شد.من در آن، حضور داشتم.مینی بوس روی چهارچرخ رو به هوا بود، درب با فشار باز می شد.هرطور بود، خارج شدیم.مینی بوس لب شاه کانال متوقف شده بود.اگر به درون کانال سقوط می کرد، فاجعه درست می شد.
در آن تصادف، راننده نیسان در همان لحظه فوت شد.گویا دو هفته از ازدواجش گذشته بود.راننده مینی بوس، بعد از یک روز بستری در بیمارستان افشار نیز فوت کرد.همه اعضای تیم مجروح شدند.تنها کسی که سالم ماند، من بودم.
در آموزش و پرورش، رویداد منطقه ای شدن شوش، باعث رهایی آن از دزفول گردید.اولین رئیس آن، مرحوم عبدالرضا شکیبا بود.در همین زمان و در سال۵۳ نتایج زحمات موسسین دبیرستان کورش، مشخص می شد.
امتحانات پایان سال و گرفتن دیپلم، در دزفول برگزار می شد.دانش آموزان شوش مجبور بودند که در آن حوزه امتحانی، صبح و عصر امتحان دهند.اوراق در مسجدسلیمان صحیح می شدند.خرداد آن سال، نتایج اعلام شدند.اولین دیپلمه های تاریخ دبیرستان معرفی شدند.
محمدحسن مسکرنتاج(مهرافروز) که بعد متخصص داخلی شد، غلامعلی پاپی نمدی(قائمی) که مهندسی زمین شناسی را از دانشگاه جندی شاپور اخذ کرد و نفر سوم، جعفر دیناروند(من) که معلمی در آموزش و پرورش و دانشگاه آزاد دزفول شد.
در همین دهه، جرقه های انقلاب، ابتدا به وسیله دانش آموزان سال آخر دبیرستان کورش و سپس، با اعتصاب کارگران شرکت هاوایی و در ادامه با اعتصاب بخش تولید کاغذ پارس، زده شد.
در اواخر این دهه، دو رویداد شیرین و تلخ در جامعه شوش اتفاق افتاد.یکی، پیروزی انقلاب و دیگری حمله ی تحمیلی عراق به ایران که منجر به هشت سال دفاع مقدس گردید.من این دو موضوع را تحت عنوان«خاطرات انقلاب» و نیز«خاطرات جنگ» منتشر کرده ام.دهه شصت، حوادث متعددی داشت.
