آشنایی با وظایف تیم کارگردانی نمایش :

به قلم ـ عباس کرم الهی

کارگردان کیست ؟

به رهبر گروه نمایش گفته می شود. کارگردان کسی است که همه ی سرگروه ها مثل « طراح صحنه ، مدیر صحنه، مدیر تولید، مدیر تدارکات، مدیر لباس، مدیر نورپردازی ، مدیر افکت و….»  تحت هدایت او هستند......

...... همه گوش به فرمان او هستند و او کسی است که دستوراتش را به همه ابلاغ می کند و کسی که  باید از او اطاعت کند. کارگردان است که می تواند از همه ی قدرتی که در اختیار دارد که شامل«  گروه بازیگری و گروه های دیگر»  به نحو احسنت استفاده کند تا یک اثر ماندگار و جذاب خلق کند. وقتی یک نمایشی  خوب یا بد بشود اولین چیزی که همه می گویند این است که کارگردان خوب عمل کرده یا بد عمل کرده.

معمولا کسی نمی گوید طراحی صحنه افتضاح بود، نورپردازی خیلی بد بود ولی کارگردانی خوب بود، به این علت که کوچکترین ضعف و نکته مثبتی به کارگردان بر می گردد و او کسی است که نباید اجازه بدهد درگوشه ای از کار مشکل بوجود بیایید.

کارگردان به تنها کسی که پاسخگو است تهیه کننده یا مدیر تولید  هست که معمولا بین کاگردان ها و تهیه کننده در سر زمان تولید نمایش مشکل بوجود می آید به علت اینکه تهیه کننده می خواهد در زمان کمتری نمایش تولید شود تا پول کمتری هزینه کند و کارگردان می خواهد در زمان طولانی تریتئاتر  را تولید کند تا به خاطر عجله کردن نمایش ضربه نخورد و همه چیز به طور درست و دقیق در سرجایش انجام شود.

سرپرست گروه کارگردانی کیست و وظایف آن کدام است؟

سرپرست گروه کارگردانی نزدیک ترین شخص به کارگردان در گروه می باشد. او کسی است که بر وظایف نظم و انضباط ؛  برنامه ریزها منشی صحنه و  دستیاران کارگردان نظارت مستقیم می کند و عوامل کارگردان به آن ها ابلاغ می کند.البته گروه با نظم و انضباط نیازی به سرپرست ندارد در حالی که برخی از گروه های بی نظم یک سرپرست مرد و یک سرپرست زن انتخاب می کنند و این شمل نمایش های کودک نیست چون حتما نیاز به سرپرست دارد . در مواقع ایی که نیاز به سرپرست نیست ؛ کارگردان به صورت مستقیم  با دستیاران و برنامه ریزها در ارتباط باشد و فقط سرپرست کارگردانی است که به او گزارش مستقیم می دهد و کارگردان می تواند ذهنش را بیشتر مشغول « حس ـ حرکت و بیان و میزان سن  و نحوه بازی گرفتن درست از بازیگرانش بکند.» معمولا کسانی که سرپرست گروه کارگردانی می شوند افراد با تجربه ای هستند که خودشان از دستیاری و برنامه ریزی در تئاتر فعالیتشان را شروع کرده اند.

مدیر برنامه ریزی به چه کسی گفته می شود؟

مدیر برنامه ریزی به کسی گفته می شود که کلیه ی آفیش های فیلمبرداری را با هماهنگی کاگردان و مدیر تولید برنامه ریزی می کند. مدیر برنامه ریزی روزهایی که باید در شب تمرین  شود، در میزان سن ها ، هماهنگی نفرات تیم های مختلف و… برنامه ریزی می کند.

یکی از اساسی ترین و مهم ترین اصولتولید نمایش  داشتن یک برنامه ریزی مناسب برای تولید نمایش است به طوری که یک برنامه ریز خوب می تواند زمان فیلمبرداری از تئاتر  را به دقت برنامه ریزی درست کند و از هدر رفتن هزینه و زمان جلوگیری کند.

گاها پیش می آید برای تولید یکنمایشی  که با یک برنامه مناسب می توان آن را در 25 جلسه به ژنرال کامل رساند  این زمان به 60 جلسه و بیشتر به طول می انجامد، علت اصلی این کار نابلد بودن برنامه ریز و عدم توجه به گروه سازنده است. پس داشتن یک مدیر برنامه ریزی خوب برای هر کارگردن و تهیه کننده ای یک نعمت بزرگ است و معمولا برنامه ریزهای خوب تئاتر همیشه مشغول کار و فعالیت هستند

 دستیار برنامه ریز

یک برنامه ریز هر چند حرفه ای و کاربلد باشد  نمی تواند همه ی کارها و برنامه ریزی ها را به تنهایی انجام دهد. بسته به بزرگ و کوچک بودن پروژه که می تواند یک پروژه نمایش  کوتاه یا طنز که بداهه گویی است باشد یا نمایش بلند تا  90 دقیقه  ؛ تعداد دستیارهای برنامه ریز هم متفاوت است. به طور مثال شاید برای یک پروژه 90 دقیقه ایی  به حداقل 3نفر دستیار برنامه ریزی نیاز هست. یک دستیار برنامه ریز خوب هم خیلی می تواند به یک مدیر برنامه ریزی کمک کند و کسانی که از دستیاری برنامه ریزی پله پله شروع  می کنند و پیشرفت می کنند و بالا می روند اغلب مدیران برنامه ریز کاربلدی می شوند.

وظایف دستیار اول کارگردان چیست؟

اولا بگویم دستیاری که میزان سنی را کمک کارگردان بکند و کارگردان آن را تأیید کند دلیل بر این نیست که دستیار کار را بسته است  که اگر این ادعا را بکند کارگردان می تواند عذر چنین دستیاری را بخواهد .

تقریبا یکی از کسانی که بیشترین زحمت را در گروه نمایش  می کشد دستیار اول کارگردان است. او کسی است که باید حواسش به همه چیز و همه کس باشد. او باید ببیند که بازیگران در زمان مناسب سر صحنه حضور پیدا می کنند. در تمرین ها و دورخوانی ها شرکت می کند و دستورات کارگردان را به طور دقیق عملیاتی می کند.

معمولا در پروژه های بزرگ و خیلی حرفه ای یک نفر به عنوان سرپرست گروه کارگردانی وجود دارد و دستیار اول به او گزارش کار می دهد و از او فرمان می گیرد اما در پروژه های کوچکتر و لو پلاتو  این دستیار کارگردان است که مستقیم با کارگردان در ارتباط می باشد.

وظایف دستیار دوم کارگردان چیست؟

دستیار دوم هم قاعدتا نزدیک ترین شخص به دستیار اول کارگردان هست و مستقیم به او جواب می دهد. البته این به این معنا نیست که دستیار دوم کاگردان تحت هدایت کارگردان و سرپرست کاگردانی نباشد ولی عموما کارگردان با دستیار دوم ارتباط مستقیم برقرار نمی کند. دستیار دوم باید در وظایف گروه دستیاری به تیم کمک کند و در پیدا کردن عوامل و بازیگران

وظایف دستیار سوم و چهار کارگردان چیست؟

بستهبه تعداد بازیگران نمایش که اگر از 15 تا 30 نفر باشند و همه هم مبتدی باشند کارگردان از سه یا چهار دستیار استفاده می کنند هر چند زنده یاد بهمن عیوق در نمایش دیده بان دشت شقایق که با 30 بازیگر در دومین جشنواره تئاتر استان خوزستان در شهرستان اهواز به روی صحنه رفت از عباس کرم الهی « خودم » به عنوان دستیار کارگردان استفاده کرد .دستیاران سوم و چهارم هم تحت عوامر دستیار اول هستند و معمولا این دستیارها کارآموزان رشته های هنرهای نمایشی  هستند که برای پیدا کردن رزومه و کسب تجریه روی به این حرفه آورده اند. با اینکه شاید در ظاهر کار این عزیزان کم اهمیت بیاید ولی وجود آن ها در داشتن نظم و ترتیب یک پروژه اهمیت زیادی دارد..

چگونه دستیار کارگردان شویم؟

خب سئوال مهمی که برای همه ی علاقه مندان به فعالیت در این حوزه وجود دارد این است که چگونه و از چه طریقی می توانیم وارد گروه کارگردانی شویم. خب در جواب این دوستان باید گفت یکی از راه هایی که به شما کمک زیادی می کند آموزش آکادمیک است که می توانید در دانشگاه های مرتبط یا آموزشگاه های فرهنگی و هنری به صورت آزاد آموزش ببینید.یا  همانند مصطفی فرهاد « عمله » با توجه به اینکه بارها به او پیشنهاد داده ام کارگردانی را شروع کن  با تواضع گفته است هنوز برای من زود است در صورتی که اگر کارگردان باشد و در جشنواره ایی شرکت کند جوایز زیادی را درو می کند  ؛ اما با این وجود با مطالعه و دیدن نمایش در جشنواره ها و اجرای عمومی ها  ودیدن  پشت صحنه های آن ها نیز کمک شایانی می تواند به شما بکند، بعد از اینکه علم کافی و دانش آکادمیک را به دست آورید سعی کنید به صورت کار آموز در پروژه های کوتاه و بلند شرکت کنید. فراخوان های هنری زیادی برای جذب کارآموز وجود دارد و شما می توانید با شرکت کردن در این پروژه ها تجربه و شناخت لازم را به دست آورید، مطمئن باشید بعد از اینکه تجربه و دانش کافی را داشته باشید مسیر برای شما هموار است و آینده ی درخشانی را با توکل بر خدا می توانید داشته باشید.

منشی صحنه

به منشی صحنه در اصلاح« مغز و چشم سوم کارگردان» هم گفته می شود. منشی صحنه کسی است که باید حواسش به همه ی امور و صحنه ها باشد. او باید بداند فلان بازیگر در جلسه ی سوم تمرین چه لباسی پوشیده است ؛ صدایش خشدار بوده یا اینکه در صحنه خوابالود بوده است ؛ حضور و غیاب کلیه ی بازیگران را ثبت کند و اگر مهمان ویژه ایی در فلان تمرین آمد و چند دقیقه ایی صحبت کرد این موارد را در گزارش روزانه یادداشت کند . همچنین وقتی میزان سن ها شروع شدند ؛ برای هر بازیگر یک مداد رنگی انمتخاب کند و میزان های آن بازیگر رات نقطه چین کرده و در تمرین بعدی به بازیگر چنانچه میزانش فراموش شده ؛ یاد آوری کند کت آبی به تن داشته و قرار است در جلسه ی 20 فیلمبرداری سکانس بعدی ضبط شود او به عوامل صحنه و لباس یادآوری کند که تن بازیگر کت آبی بوده است.

بر خلاف گروه کارگردانی و برنامه ریزی که به دستیار کارگردان و برنامه ریز گزارش می دهند ؛ منشی صحنه مستقیم با خود کارگردان در ارتباط است و برای شخص او کار می کند. معمولا منشی صحنه های فوق العاده خیلی به کارگردان می توانند کمک بکنند و ذهن او را در آرامش قرار دهند.که معمولا از بین خانم ها که هوش و ذکاوت بهتری دارند انتخاب می شود . 

کسی که اطلاعات خاصِ هر نما را ثبت و نگه داری می کند. منشی صحنه  مسئول است که از تعداد و طول زمان هر برداشت، گفت و گوهای هر صحنه، موقعیت شخصیت ها در سر صحنه و مسیر حرکتشان، محل و موقعیت وسایل موجود در صحنه، محل استقرار دوربین و حرکت آن و… یادداشت بردارد، تا اطمینان حاصل شود که در نماهای بعدی همه چیز در سر جای درست خود قرار دارند. این گزارش ها و یادداشت ها، همچنین برای تدوین گر هم مفید هستند. راکورد و حفظ تداوم در صحنه جزء وظایف اصلی منشی صحنه محسوب می شود.

1 ) ـ تداوم در صحنه از نظر تماشاگر2 ) ـ احساس پیوستگی لازم بین نماها، می بایست مورد توجه قرار گیرد. بنابراین منشی صحنه به عنوان حافظه کارگردان وظیفه حفظ 12 نوع تداوم را دارد که البته به فراخور تنوع ساختاری، حفظ راکوردها نیز در تعداد و نوع متفاوت خواهد بود.

1 ) ـ داوم در داستان (Continuity Of Story of Theme)

2 ) ـ تداوم در موضوع (Subject Continuity Of)

3 ) ـ تداوم در فکر و اندیشه (Continuity Of Thought)

4 ) ـ تداوم درتوجه و علاقه مندی (Continuity Of Interest)

5 ) ـ تداوم در زمان (Time Continuity Of)

6 ) ـ تداوم در حس و حال (Mood Continuity Of)

7 ) ـ تداوم در رسیدن اوج داستان (Build-up Continuity Of)

8 ) ـ تداوم در تعلیق و هیجان (Suspense Continuity Of)

9 ) ـ تداوم در نورپردازی (Continuity Of Lighting)

10 ) ـ تداوم در شخصیت (Character Continuity Of)

11 ) ـ تداوم در مکان و پس زمینه (Continuity Of Location & Background)

12 ) ـ تداوم در عمل (Action Continuity Of)

مدیر تولید کیست و چه وظایفی دارد؟

از  آغاز و پایان اجرای یک تئاتر  از دوره نوجوانی برای ذهن من سئوالا  زیادی به وجود می آورد. اسامی بازیگران، همیشه برایم جذاب بود و در آنها دنبال نام های معروف می گشتم، اما بسیاری از عوامل پشت صحنه تئاتر  نه تنها نام هاشان آشنا نبود بلکه وظیفه آنها در تولید نمایش هم برای ذهن دور از سینمای من مبهم بود.

بیشتر بخوانید: آشنایی با تولید نمایش :

در بین عوامل مختلف پشت صحنه یکی از وظایفی که حتی تصور کارش هم برایم سخت بود مدیر تولید بود. در ذهن کنجکاوم این سئوال مطرح می شد که مدیر تولید چه کاری می کند که تهیه کننده و کارگردان نمی توانند آن را انجام دهند؟ اگر کار اضافه ای غیر از سر صحنه بودن هم وجود داشته باشد مگر کارگردان و دستیارانش نمی توانند انجام دهند؟ بعدها که وارد کار رسانه شدم به پاسخ این سئوالات  رسیدم اما بلافاصله متوجه شدم این سئوالات  برای بسیاری دیگر از مردم هم پیش می آید. حال اگر شما هم برایتان سئوالی درباره ی کار مدیر تولید وجود دارد در این متن کوتاه با من همراه شوید.

اصلی ترین وظیفه مدیر تولید چیست؟

برای مدیر تولید، وظایف زیادی شمرده می شود که برخی وظایفش با بعضی از وظایف تهیه کننده، مدیر صحنه و سایر عوامل همپوشانی دارد. از مراحل پیش تولید گرفته تا تولید و مراحل بعد از آن، برخی وظایف به عهده مدیر تولید است، اما اگر بخواهیم به طور ساده مهم ترین کار مدیر تولید را توصیف کنیم باید کار تولید نمایش مانند یک پروژه در نظر بگیریم. تئاتر  مانند یک پروژه است که به زمان بندی چند ماهه یا چند ساله نیاز دارد و در طول این مدت، تمامی کارها از تخصصی ترین تجهیزات سر صحنه، تا نیاز به تهیه و برنامه ریزی دارد و این برنامه ریزی به عهده ی مدیر تولید است. پس اگر بخواهیم مهم ترین و عمده ترین کار مدیر تولید را به طور ساده توصیف کنیم باید بگوییم که او کل پروژه تولید نمایش  را مدیریت می کند.

وقتی یک تهیه کننده تصمیم می گیرد که نمایشی  را بتولید کند  بلافاصله بعد از برنامه ریزی مالی، یک مدیر تولید باکیفیت را برای پروژه انتخاب می کند تا با همکاری با او تمام مراحل پیش تولید و تولید را پیش ببرد.

اگر می خواهید به اهمیت این انتخاب پی ببرید باید توجه کنید که گاه یک پروژه با یک مدیر تولید خوب، هزینه تولید نمایش  را نسبت به یک مدیر تولید کم تجربه، کمتر از نصف می کند.

مدیر تولید به عنوان مسئول پروژه ساخت فیلم چه وظایفی بر عهده دارد؟

بودجه بندی:

مهم ترین وظیفه مدیرتولید که پروژه تولید نمایش  را پیش می برد، بودجه بندی است. یک مدیر تولید خوب باید از مدیریت مالی سر در بیاورد و از همان ابتدا روی کاغذ، نقشه پیشبرد فیلم را ترسیم کند. برای مثال، او با توجه به پولی که در اختیارش قرار گرفته باید تعداد لوکیشن ها و زمان اجاره آنها، هزینه های مربوط به دستمزد بازیگران و عوامل، تجهیزات و… را حساب کند و به اصطلاح آن را مطابق با بودجه از کار در بیاورد. اگر مدیر تولیدی در این مرحله دچار خطا شود اختلاف مالی زیادی پیش خواهد آمد و خطر ورشکستگی پروژه تولید را تهدید می کند.

تنظیم جدول زمان بندی:

جدول زمان بندی برای تولید فیلم، بسیار مهم است. مدیر تولید در ابتدای کار، یک جدول زمان بندی ترسیم می کند که بر اساس آن، پروژه پیش می رود. این جدول زمان بندی، آن قدر مهم است که هر روز تاخیر یا تعطیلی آن، هزینه  ی تولید نمایش  را افزایش می دهد. برای مثال اگر به هر دلیلی، یک هفته از جدول زمان بندی تعطیل شود، هزینه یک هفته استفاده از برق ؛ به اداره ی فرهنگ و ارشاد اسلامی افزوده می گردد

خرید یا اجاره تجهیزات لازم:

نمایش  از مراحل پیش تولید تا پایان ساخت، به تجهیزات فراوان تخصصی و غیرتخصصی نیاز دارد که خرید و یا اجاره آنها با برنامه ریزی و صلاحدید مدیر تولید انجام می شود. از دوربین و میکروفون گرفته تا هر وسیله ای که در صحنه نیاز باشد به عهده مدیر تولید است. در واقع یک مدیر تولید خوب، مدیری است که با کمترین هزینه، وسایل تخصصی و غیرتخصصی با کیفیت را برای تیم تهیه کند. برای مثال اگر قرار است چند تلفن همراه یا ماشین سر صحنه شکسته شود، یک مدیر تولید خوب، مدیری است که تلفن همراه یا ماشین هایی تهیه کند که ضمن واقعی جلوه دادن صحنه، کم ترین هزینه را برای تولید در بر داشته باشد.

انتخاب عوامل:

یکی دیگر از کارهای مهم مدیر تولید، انتخاب عوامل است. مدیر تولید باید طی تجربه ای که در دوران حرفه ای خود کسب کرده، بدنه سالن و تولید نمایش  را به خوبی بشناسد. برای مثال، مدیر تولید باید بداند که نوع کارِ کارگردانِ این نمایش با نوع کارِ عکاس ، هماهنگ نیست یا مثلا بداند که فلان نورپرداز رای پروژه ی تولید خارج از شهر، توانایی چندانی ندارد یا اینکه فلان عاملِ پشت صحنه، کار را به تاخیر می اندازد. علاوه بر این تجربیات، این هنر مدیریت مدیر تولید است که عوامل را به گونه ای انتخاب کند که پروژه در حداقل زمان ممکن و بدون مشکل به پایان برسد.

طریقه برخورد با عوامل و توافق زمانی با آنها نیز از دیگر ظرافت هایی است که اگر مدیر تولید از هنر مدیریت خود استفاده نکند، احتمال ناهماهنگی عوامل بالا می رود.

آشنایی با قوانین:

مدیر تولید اگرچه یک حقوقدان نیست اما باید به اندازه کافی از قوانین عمومی مربوط به کارش سر در بیاورد. این قوانین شامل قوانین ایمنی، قراردادها، بیمه، اراضی و املاک و…. می شود. رعایت نکردن هر کدام از این قوانین می تواند جریمه هایی را در پی داشته باشد یا حتی کار تولید را به تعطیلی بکشاند.

مدیریت بحران:

یکی دیگر از وظایف مدیر تولید، مدیریت بحران های ناگهانی در تولید است. یک پروژه نمایش از زمانی که استارت می خورد تا پایان آن با بحران های کوچک و بزرگی رو به رو می شود. از یک باران ساده هنگام احرا  گرفته تا مریضی یک یا چند نفر از بازیگران می تواند در روند تولید نمایش ، مشکل ایجاد کند. مدیر تولید باید بتواند تجربه رفع بحران ها را داشته باشد و با خلاقیت، روند تولید را پیش ببرد.

مدیر تدارکات:

علاوه بر همه این وظایف، کارهای مربوط به تدارکات و تامین رفاه عوامل نیز به عهده مدیر تولید است. از تهیه غذا تا هماهنگی برای حمل و نقل عوامل، از این گونه کارهاست که اگرچه مدیر تولید، خودش مستقیما درگیر آنها نیست و تیم مخصوصی برای تدارکات وجود دارد اما برنامه ریزی و بودجه بندی و اعمال آن توسط مدیر تولید انجام می شود.

با توجه به اینکه کارگردان، تمام تصمیمات خلاقانه ی تئاتر را بر عهده دارد و سرش حسابی شلوغ است، مسئولیت بزرگ هماهنگی و مدیریت عوامل تئاتر  و بازیگران به عهده ی دستیار اول کارگردان است.

دپارتمان تئاتر: دنیای خلاقیت و نوآوری

دپارتمان تئاتر ، قلب تپنده خلاقیت و نوآوری در مراکز آموزشی و سالن تئاتر و پلاتو  است. این بخش، محلی برای پرورش استعدادها، شکوفایی ایده‌ها و خلق آثار هنری بدیع و ارزشمند به شمار می‌رود. در این دپارتمان، بازیگران  با مفاهیم بنیادی تئاتر ، گرایش‌های مختلف آن و تکنیک‌های خلق آثار هنری آشنا می‌شوند و در فضایی پویا و سرشار از انگیزه، مهارت‌های خود را در زمینه‌های مختلف هنری ارتقا می‌بخشند.

تنوع رشته‌های آموزشی در دپارتمان تئاتر

دپارتمان هنر، طیف گسترده‌ای از رشته‌های آموزشی را دربرمی‌گیرد که هر کدام به جنبه‌ای خاص از هنر می‌پردازند. برخی از رشته‌های محبوب این دپارتمان عبارتند از:

نقاشی: در این رشته، دانشجویان با اصول و مبانی نقاشی، تکنیک‌های مختلف آن و خلق آثار نقاشی در سبک‌های گوناگون آشنا می‌شوند.

مجسمه‌سازی: در این رشته، دانشجویان با مواد و ابزار مختلف مجسمه‌سازی، تکنیک‌های خلق مجسمه و مفاهیم مرتبط با آن آشنا می‌شوند.

گرافیک: در این رشته، دانشجویان با اصول و مبانی گرافیک، نرم‌افزارهای کاربردی در این زمینه و خلق آثار گرافیکی در زمینه‌های مختلف مانند طراحی پوستر، لوگو، صفحه آرایی و … آشنا می‌شوند.

عکاسی: در این رشته، دانشجویان با اصول و مبانی عکاسی، تکنیک‌های مختلف آن و خلق عکس‌های خلاقانه و هنری آشنا می‌شوند.

هنرهای نمایشی: در این رشته، دانشجویان با تئاتر، بازیگری، کارگردانی، نمایشنامه‌نویسی و سایر جنبه‌های مرتبط با هنرهای نمایشی آشنا می‌شوند.

موسیقی: در این رشته، دانشجویان با تئوری موسیقی، نواختن سازهای مختلف، آهنگسازی و سایر جنبه‌های مرتبط با موسیقی آشنا می‌شوند.

فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در دپارتمان تئاتر

علاوه بر ارائه دروس نظری، دپارتمان هنر به برگزاری کارگاه‌های آموزشی عملی نیز می‌پردازد. در این کارگاه‌ها، دانشجویان با استفاده از ابزار و تجهیزات تخصصی، مهارت‌های عملی خود را در زمینه‌های مختلف هنری ارتقا می‌بخشند.

همچنین، دپارتمان هنر از انجام پژوهش‌های علمی و هنری در زمینه‌های مختلف نیز حمایت می‌کند. دانشجویان و اساتید این دپارتمان با انجام تحقیقات علمی و ارائه مقالات و کتب در مجلات و کنفرانس‌های معتبر، به گسترش دانش و ارتقای سطح علمی هنر در جامعه کمک می‌کنند.

نقش دپارتمان تئاتر  در جامعه

دپارتمان تئاتر نقش مهمی در ارتقای سطح فرهنگی و هنری جامعه ایفا می‌کند. دانش‌آموختگان این دپارتمان با خلاقیت و نوآوری خود، در زمینه‌های مختلف هنری مانند نقاشی، مجسمه‌سازی، گرافیک، عکاسی، تئاتر، موسیقی و … فعالیت می‌کنند و به خلق آثار بدیع و ارزشمند می‌پردازند. این آثار هنری، نه تنها زیبایی و ظرافت را به زندگی انسان‌ها می‌بخشند، بلکه می‌توانند پیام‌های عمیق و مفاهیم ارزشمندی را نیز به مخاطبان منتقل کنند.

علاوه بر این، دانش‌آموختگان دپارتمان هنر می‌توانند به عنوان مدرس در مدارس و دانشگاه‌ها، یا به عنوان مربی در مراکز آموزشی و هنری فعالیت کنند و به نسل‌های آینده دانش و مهارت‌های خود را آموزش دهند.

صبوری و حفظ آرامش در شرایط کاری پرتنش و پرفشار

توجه زیاد به جزئیات؛ اهمیت این موضوع، از آن جهت است که کوچک‌ترین اشتباه در هر صحنه، خدشه‌ی بزرگی به کیفیت فیلم یا تئاتر وارد می‌کند. بنابراین منشی‌صحنه با دقت و جزئی‌نگری تمام به صحنه‌ها می‌نگرد تا جلوی اشتباهات کوچک را بگیرد و در صورت بروز اشتباه، آن را اصلاح می‌کند.

مهارت‌های ارتباطی و تعاملات قوی؛ از آنجا که منشی‌صحنه با عوامل فیلم در اراتباط است و به نوعی رابط کارگردان با عوامل تولیدی به حساب می‌آید، بنابراین باید توانایی برقراری ارتباط سالم و تعامل اجتماعی در محیط کار را داشته باشد. لازمه‌ی این کار، داشتن روحیه‌ای اجتماعی است که توانایی انجام کار تیمی را داشته باشد.

توانایی تصمیم‌گیری و قابل اعتمادبودن؛ از آنجا که منشی‌صحنه رابط کارگردان با عوامل تولید است، و به نوعی نماینده‌ی کارگردان به حساب می‌آید، می‌بایست شخصیتی مورد اعتماد داشته باشد تا هم کارگردان به او اعتماد کند و هم عوامل تولید، تا در مواقع لزوم بتواند به صورت مستقل در خصوص مسائلی نظیر گریم بازیگران یا تغییرات در دکور و … تصمیم‌گیری نماید.

مدیر صحنه

مدیر این بخش  که غالبا مسئولیت بهداشت و ایمنی روی صحنه و سالن تمرین را برعهده دارد.

این شخص معمولا از یک پست ارشد در کمپانی برخوردار بوده و از نزدیک با کارگردان کار می­ کند.

دستیار  مدیر صحنه

او نه­ تنها نفر دوم گروه محسوب می­ شود، بلکه معمولا مسئولیت به ­روز نگه داشتنوسایل درون صحنه را نیز برعهده دارد.

برای این کار مدیر صحنه باید منتظر بماند تا کارگردان میزان سن های نمایش را ارائه دهد و یک نسخه از آن  در اختیار مدیر صحنه باشد که بداند چه چیزی را در چه جایی از صحنه قرار دهد و  حتی به کارگردان اجازه ی ورود به صحنه را نمی دهد تا از چینش وسایل آکساسوار صحنه مطمئن شود که بازیگران میزان سن ها را با هم قاطی نکنند ؛ اگر وسایل درون صحنه زیاد یا سنگین باشد ؛ دستیاری برای خو.د انتخاب کرده و به کارگردان معرفی می کند ؛ اینجاست که وجود دستیار مدیر صحنه ضروری می باشد . 

دستیار مدیر صحنه 

دستیار مدیر صحنه ممکن است وظایف مختلفی از جمله آماده ‌سازی صحنه یا فضای تمرین برای هر اجرا یا تمرین، با تنظیم وسایل و مبلمان، خرید و ساخت وسایل کوچک و کمک به تغییرات سریع بازیگر و نگهداری لباس در زمانی که بخش جامه­ داری وجود ندارد را برعهده داشته باشد. برخی از کمپانی ­ها از دستیار مدیر صحنه، به ­عنوان کاربران فنی صدا و گاه نور نیز استفاده می ­کنند.

در زمان تمرین، حداقل یکی از اعضای گروه مدیریت صحنه ؛  معمولا دستیار مدیر صحنه –  در سالن تمرین حضور داشته و برای کارگردان و بازیگران یادداشت­ برداری می ­کند. این یادداشت ­ها شامل حذفیات، اضافات، بلاکینگ و سایر جزئیات ضروری است که از تمام آن ­ها در تکمیل ( نمایشنامه) استفاده می ­شود. در جریان اجرا، تمام عوامل نمایش به­ واسطه آن ­چه در این گزارش  درج شده است، به­ وسیله تماس­ گیرنده فراخوانده شده یا در حالت آماده­ باش (استندبای) قرار می ­گیرند.

به­عنوان مثال، عنوان ­شود:

ـ آماده ­باش اشاره نوری 6، اشاره صدای 3، اشاره پرواز 4، بازیگران در ورودی انتهای صحنه

هر فرمان آماده­ باش باید توسط یک کاربر صدا، نور، پرواز و یک دستیار مدیر صحنه که نزدیک به بازیگران ایستاده است تایید شود. سپس تماس‌ گیرنده نمایش، با اتاق نور و صدا تماس گرفته و فرمان حرکت را به شرح زیر صادر می ­کند:

ـ نور 6 برو، صدای 3 و پرواز 4 برو، بازیگران انتهای صحنه برو

موقعیت دقیق هر « برو»  در نمایشنامه ثبت و ضبط شده است. این شیوه کاری، انعطاف ­پذیری بیشتری برای کارمندان فراهم ساخته و در عین­ حال یکپارچگی پرفورمنس را حفظ می­کند.

اگرچه می­ تواند واکنش خلاقانه کاربران را محدود سازد.

مشاور هنری کارگردان کیست؟

مشاورهنرب  کارگردان نقشی کلیدی در تولید یک نمایشنامه  ایفا می‌کند. این فرد معمولاً یک حرفه‌ای با تجربه است که تخصص بالایی در زمینه‌های مختلف تولید نمایشنامه  دارد و می‌تواند به کارگردان در تمام مراحل تولید کمک کند تا از انطباق پروژه با دیدگاه هنری و اهداف خلاقانه کارگردان اطمینان حاصل شود. در ادامه، جزئیات بیشتری در مورد وظایف و نقش‌های مختلف مشاور کارگردان ارائه می‌شود:

1 ) ـ تحلیل و توسعه نمایشنامه

یکی از مهم‌ترین وظایف مشاور هنری کارگردان، بررسی و تحلیل نمایشنامه از نظر ادبی است. در این مرحله، مشاور به همراه کارگردان به ارزیابی داستان، شخصیت‌ها، دیالوگ‌ها، و ساختار نمایشنامه  می‌پردازد. مشاور می‌تواند پیشنهاداتی برای بهبود عناصر داستانی ارائه دهد، از جمله:

تحلیل ساختار سه صحنه ی نمایشنامه : بررسی و پیشنهاد بهبود در نحوه شروع، اوج و پایان داستان.

توسعه شخصیت‌ها: کمک به عمیق‌تر کردن شخصیت‌ها از طریق بررسی انگیزه‌ها، پیشینه‌ها و تعاملات آن‌ها با دیگر شخصیت‌ها.

بازنویسی دیالوگ‌ها: پیشنهاد اصلاحات در دیالوگ‌ها برای طبیعی‌تر و مؤثرتر کردن آن‌ها.

2 ) ـ  راهنمایی در انتخاب بازیگران

مشاور هنری کارگردان اغلب در فرآیند انتخاب بازیگران  مشارکت دارد. این نقش شامل:

تحلیل قابلیت‌های بازیگران: مشاور با بررسی توانایی‌ها، سبک بازی و تجارب پیشین بازیگران، به کارگردان کمک می‌کند تا بهترین گزینه‌ها را برای نقش‌های مختلف انتخاب کند.

تست بازیگری: حضور در جلسات تست بازیگری و ارائه پیشنهاداتی برای بهبود عملکرد بازیگران در خلال این جلسات.

در جایی بازیگر نمی تواند گریه کند ؛ یا بلد نیست بخندد و یا از چیزهای بد چندشش نمی گیرد ؛ در تست این موارد را در عمل باید برای بازیگر فراهم نمود مثلا به او بگوئی داری یک سیب یا یک موز می خوری که یهویی کرمی بر روی زبانت راه می رود در عمل چندش را به او آموخته ایی.

3 ) ـ مشاوره در زمینه طراحی صحنه و لباس

طراحی صحنه و لباس بخش مهمی از جلوه‌های بصری یک فیلم است. مشاور هنری کارگردان می‌تواند در این زمینه‌ها نیز کمک کند:

توصیه‌هایی در طراحی صحنه: پیشنهاداتی برای چیدمان صحنه، استفاده از فضا، نورپردازی و به‌طوری که با حال و هوای نمایشنامه  هماهنگ باشد.

انتخاب لباس و آرایش شخصیت‌ها: مشاور می‌تواند در انتخاب لباس‌هایی که با زمان، مکان و ویژگی‌های شخصیت‌ها هماهنگی داشته باشد، مشارکت کند.

4 ) ـ راهنمایی فنی و تکنیکی

مشاور هنری کارگردان معمولاً دانش فنی عمیقی در مورد تکنیک‌های نمایشنامه ارد. این دانش می‌تواند در بخش‌های زیر کاربرد داشته باشد:

تصمیم‌گیری در مورد نوع دوربین و لنزها: انتخاب تجهیزات مناسب برای دستیابی به جلوه‌های بصری خاص.

مشاوره در مورد استفاده از جلوه‌های ویژه: ارزیابی نیازهای پروژه به جلوه‌های ویژه و نحوه اجرای آن‌ها به‌گونه‌ای که با داستان و سبک بصری نمایشنامه  هماهنگ باشد.

تدوین و پس‌تولید: مشاور می‌تواند در مراحل تدوین فیلم، افزودن جلوه‌های صوتی و تصویری، و نهایی‌سازی نمایشنامه نقش داشته باشد، به‌ویژه در حصول اطمینان از اینکه نتیجه نهایی با دیدگاه کارگردان سازگار است.

5 ) ـ  نظارت و مشاوره در طول تولید

در طول فرآیند تولید، مشاور هنری کارگردان به عنوان یک ناظر و مشاور دائمی در کنار کارگردان حضور دارد. این نظارت شامل موارد زیر می‌شود:

حضور در صحنه‌های فیلم‌برداری: کمک به مدیریت صحنه‌ها، اطمینان از هماهنگی بین بازیگران و تیم فنی، و کمک به حل مشکلات غیرمنتظره.

ارائه بازخورد مستمر: مشاور به‌طور مداوم بازخوردهایی را ارائه می‌دهد تا مطمئن شود که تولید در مسیر درست پیش می‌رود و هیچ جزئیات مهمی نادیده گرفته نمی‌شود.

6 ) ـ تعامل با سایر اعضای تیم تولید

مشاور هنری کارگردان همچنین به عنوان واسطه‌ای بین کارگردان و سایر اعضای تیم تولید عمل می‌کند:

ارتباط با تیم نویسندگان: کمک به تطبیق تغییرات فیلمنامه با نیازهای تولید و پیشنهادات کارگردان.

ارتباط با تهیه‌کنندگان: کمک به مدیریت بودجه و برنامه‌ریزی تولید، به‌گونه‌ای که همزمان با حفظ کیفیت هنری فیلم، در محدوده‌ی منابع موجود عمل شود.

ارتباط با بخش‌های فنی: همکاری با مدیران فنی و تیم‌های نورپردازی، صدا و تدوین برای اطمینان از هماهنگی فنی در تمامی مراحل تولید.

7 ) ـ  مشاوره در تدوین و پس‌تولید

پس از پایان نمایشنامه ، مشاور هنری کارگردان ممکن است در مرحله تدوین و پس‌تولید نیز فعال باشد:

ارائه نظر در مورد انتخاب صحنه‌ها و مونتاژ نهایی: کمک به انتخاب بهترین برداشت‌ها و تدوین نهایی که با ساختار و ریتم مورد نظر کارگردان هماهنگ باشد.

نظارت بر طراحی صدا و موسیقی: پیشنهادهایی برای استفاده از موسیقی و صداها به‌گونه‌ای که حال و هوای فیلم را تقویت کند.

8 ) ـ  راهنمایی در توزیع و نمایشنامه

در برخی موارد، مشاور کارگردان حتی می‌تواند در مرحله توزیع و نمایشنامه  نیز مشاوره دهد:

پیشنهادات در مورد بازاریابی و تبلیغات نمایشنامه: کمک به تدوین استراتژی‌های بازاریابی که با محتوای فیلم هماهنگ باشد و مخاطبان مناسب را هدف قرار دهد.

انتخاب جشنواره‌ها و نمایش‌های ویژه: راهنمایی در مورد انتخاب جشنواره‌های مناسب برای نمایش فیلم و مدیریت روابط عمومی و بازاریابی در این رویدادها.

9 ) ـ حل مسائل غیرمنتظره

در طول تولید فیلم، ممکن است مشکلات و چالش‌های غیرمنتظره‌ای پیش بیاید. مشاور کارگردان به عنوان یک فرد باتجربه، می‌تواند به کارگردان در حل این مسائل کمک کند. این مسائل می‌تواند شامل مشکلات فنی، اختلاف نظرهای خلاقانه با تیم تولید، و یا مشکلات بودجه‌ای باشد.

10 ) ـ تعامل با مخاطبان و منتقدان

پس از نمایش نمایشنامه ، مشاور هنری کارگردان ممکن است در تعامل با منتقدان و مخاطبان نیز نقش داشته باشد. این تعامل می‌تواند شامل بررسی بازخوردها، شرکت در جلسات نقد و بررسی فیلم، و کمک به کارگردان در درک نظرات مخاطبان باشد.

نقش مشاورهنری  کارگردان در نمایشنامه های مختلف

در سالنهای  مختلف تئاتر ، نقش مشاورهنری  کارگردان ممکن است تفاوت‌هایی داشته باشد. برای مثال، در علاقه به دفاع مقدس داشته باشد در صورتی ژانر کارگردان بومی محلی یا طنز است ، این مشاور هنری کارگردان است که خود را با شرایط کارگردان باید وقف دهد  

مشاور هنری کارگردان یک نقش بسیار مهم و جامع در تولید نمایشنامه  است که از مرحله اولین تمرین  تا تا قبل از ژنرال کامل نمایش و حتی در مراحل توزیع و نمایش ، حضور دارد. این فرد با داشتن دانش و تجربه گسترده در زمینه‌های مختلف تولید نمایشنامه ، به کارگردان کمک می‌کند تا ایده‌های خود را به بهترین شکل ممکن به واقعیت تبدیل کند و نمایشنامه ایی با کیفیت بالا و مطابق با دیدگاه خلاقانه خود ارائه دهد. برطرف کردن غلط های املایی به عهده ی مشاورهنری یا به عبارتی ویراستار است و کلمات سخیق را باید از متن روان کند که عامه پسند باشد .

مشاور هنری قبل از شروع تمرینات و حتی در حین تمرینات زبان نمایش را به دقت ویرایش کند ؛ اگر زبان فارسی کتابی است در جایی نباید متن با زبان فارسی عامیانه نوشته شده باشد  و برعکس اگر متن باید با زبان فارسی عامیانه باشد قسمتی از متن نباید کتابی باشد .

و خلاصه مشاور هنری از نظر ادبی روی اسامی انتخاب شده برای شخصیت ها هم باید دقت کند به طور مثال اگر کسی مرتب دروغ می گوید و معروف است به چوپان دروغگو نباید اسمش صادق باشد .